GREEN BLOG

บทความดีๆ แนวคิดโดนๆ ที่จะมาช่วยปรับชีวิตที่มีให้กรีนได้ง่ายขึ้น จนคุณแทบไม่รู้ตัว


ศาสตร์แห่งภูมิปัญญาไทย คลินิกแพทย์แผนไทย รพ.สต.บ้านศาลเจ้าโพรงไม้

TAGS : Lifestyle
  • 1
  • 3,302

ศาสตร์แห่งภูมิปัญญาไทย

คลินิกแพทย์แผนไทย รพ.สต.บ้านศาลเจ้าโพรงไม้

             ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านศาลเจ้าโพรงไม้ ตำบลวังขนาย อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี เป็นอีกหน่วยงานหนึ่งที่ขานรับนโยบายจากภาครัฐในการเพิ่มทางเลือกการรักษาด้วยศาสตร์แห่งภูมิปัญญาแพทย์แผนไทยมาลงมือทำ จนเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมและเป็นที่ยอมรับแก่ผู้เข้ารับบริการทุกเพศทุกวัย

            โดย คุณธีระชัย พนมชัยสว่าง พยาบาลวิชาชีพ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านศาลเจ้าโพรงไม้ และ คุณนักรบ ตระกูลวังทอง แพทย์แผนไทยบัณฑิต ประจำคลินิกแพทย์แผนไทย คือบุคคลสองท่านที่เห็นคุณค่าของการรักษาฟื้นฟูร่างกายด้วยแพทย์แผนไทย ให้ศาสตร์แห่งภูมิปัญญาไทยแขนงนี้ไม่เป็นเพียงแค่เรื่องเล่าในอดีต

 

 

เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ตลอดไป

            “เราเริ่มต้นกันมาตั้งแต่ปี 2550 จากนโยบายรัฐบาลที่กำหนดให้สถานบริการด้านสาธารณสุขจัดการบริการแพทย์แผนไทยควบคู่ไปกับการรักษาแผนปัจจุบันเพื่อเป็นแพทย์ทางเลือกแก่ผู้เข้ารับบริการ เป็นเหตุผลให้คลินิกแพทย์แผนไทยของ รพ.สต. บ้านศาลเจ้าโพรงไม้ เกิดขึ้นมาตั้งแต่นั้น โดยให้บริการนวด อบ ประคบ และเผายา ซึ่งให้บริการต่อเนื่องมาโดยตลอด

“เรามีแพทย์แผนไทยประจำอยู่ 1 คนซึ่งต้องเป็นไปตามคุณสมบัติคือ จบปริญญาตรี มีใบประกอบโรคศิลป์ และผ่านการรับรองจากสภาแพทย์แผนไทยด้วยการสอบ ถึงจะให้การรักษาได้ มีใบประกอบวิชาชีพทางด้านเวชกรรมไทย เภสัชกรรมไทย การนวดไทย และการผดุงครรภ์ไทย คอยทำหน้าที่ตรวจวินิจฉัยอาการต่าง ๆ ว่ามีความเหมาะสมกับการรักษารูปแบบไหน เช่นเดียวกับแพทย์แผนปัจจุบันทุกประการ

“ตลอดจนผู้ช่วยแพทย์แผนไทยอีก 5 คน ซึ่งทุกคนมีความชำนาญด้านนี้โดยตรง ผ่านการอบรมผู้ช่วยแพทย์อย่างถูกต้องถึง 330 ชั่วโมง ทั้งการนวดรักษา นวดแก้อาการ หลักสูตรการประคบด้วยสมุนไพร การดูแลมารดาหลังคลอด และที่สำคัญทุกท่านมาจากกลุ่มสตรีละแวกใกล้เคียง ตามความตั้งใจของเราที่ต้องการช่วยสร้างงาน สร้างอาชีพ และรายได้เสริมแก่ชาวบ้านในชุมชน” ผอ.ธีระชัย เล่าถึงที่มา

            ไม่ใช่เรื่องง่ายที่การให้บริการคลินิกแพทย์แผนไทยจะประสบความสำเร็จ มีหลาย ๆ แห่งที่ต้องปิดตัวลงด้วยเหตุปัจจัยแตกต่างกันออกไป สำหรับที่ รพ.สต. บ้านศาลเจ้าโพรงไม้แห่งนี้ การดำเนินงานต่อเนื่องมาหนึ่งทศวรรษไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เกิดขึ้นจากความตั้งใจจริงและให้ความสำคัญกับคุณภาพของการบริการ แม้ว่าจะมีข้อจำกัดในหลายด้านก็ตาม

“ที่จริงยังมีอีกหลายแห่งที่ไม่ประสบความสำเร็จจนต้องหยุดให้บริการไป ส่วนของเรานั้นแม้ว่าจะประสบความสำเร็จจนคนมาเข้ามารับบริการต้องจองคิวกันล่วงหน้า แต่ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย แพทย์แผนไทยที่มาประจำที่ รพ.สต. ก็ต้องใช้งบประมาณจากเงินบำรุงของตัวเองเพราะยังไม่ได้รับการจัดสรรตำแหน่งจากภาครัฐ ส่วนบุคลากรผู้ช่วยแพทย์ที่มีอยู่ต้องรองรับผู้มาใช้บริการถึง 200 กว่ารายต่อเดือนถือเป็นงานที่หนัก แต่ทุกคนก็ทำอย่างเต็มที่” ผู้อำนวยการเล่าถึงการดำเนินงาน

 

 

 สร้างจุดเด่นด้วยบริการที่หลากหลาย

คุณหมอนักรบ แพทย์ผู้ดูแลคลินิกแพทย์แผนไทย รพ.สต.บ้านศาลเจ้าโพรงไม้ เล่าว่าคลินิกแห่งนี้ให้บริการด้านแพทย์แผนไทยโดยการแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก ๆ คือการนวดไทย การประคบสมุนไพร การอบสมุนไพร และการเผายา ภูมิปัญญาท้องถิ่นของทางภาคเหนือ ซึ่งหาได้ไม่ง่ายนักในปัจจุบัน

“การนวดนั้นจริง ๆ ก็แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือการนวดแบบเชลยศักดิ์และการนวดแบบราชสำนัก ซึ่งแตกต่างกันที่ท่วงท่าของผู้นวดและผู้ถูกนวด แบบเชลยศักดิ์จะเป็นการนวดแบบชาวบ้านที่มีทั้งการเหยียบ ดัด ดึง ส่วนการนวดแบบราชสำนักคือรูปแบบการนวดสำหรับคนชั้นสูงในอดีตที่จะไม่มีการใช้เท้าเหยียบ ไม่มีท่านอนคว่ำเพื่อป้องกันการถูกทำร้าย เป็นการนวดตามมาตรฐานที่มีอยู่ทั่วไป แต่ที่เรานั้นอย่างที่กล่าวไปตอนต้นคือผู้ช่วยแพทย์ทุกคนของเราต้องผ่านหลักสูตรการนวดที่ถูกต้องตามแบบแผนถึง 330 ชั่วโมง ทำให้ลูกค้าติดอกติดใจแวะเวียนกลับมาอยู่เสมอ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวบ้านในตำบลนี้และตำบลใกล้เคียงที่เจ็บป่วยจากการทำเกษตรกรรม ส่วนวันเสาร์อาทิตย์เป็นกลุ่มคนทำงานและข้าราชการที่เลือกมาใช้บริการในวันหยุด โดยบางส่วนหนึ่งก็มารับบริการเพื่อความผ่อนคลายแก่ร่างกาย อีกส่วนหนึ่งก็เพื่อรักษาอาการเคล็ดตึงปวดจากการทำงาน” คุณหมอเริ่มเล่า

 

 

การบริการที่ถือเป็นจุดเด่นของ รพ.สต.บ้านศาลเจ้าโพรงไม้นั้นคือการประคบสมุนไพรด้วยลูกประคบสมุนไพรแบบสด โดยวัตถุดิบแต่ละชนิดได้มาจากสวนของชาวบ้านละแวกนั้นบ้างหรือผู้ช่วยแพทย์ปลูกเองบ้าง ซึ่งคุณหมอเผยว่า ลูกประคบแบบสดมีสรรพคุณทางยาดีกว่าลูกประคบแบบแห้ง นอกจากนี้การรักษาที่เรียกว่า การเผายา ของที่นี่ยังช่วยบรรเทาอาการได้หลากหลายจนทำให้มีลูกค้ามาใช้บริการกันอย่างต่อเนื่อง

“การเผายานี้ เราหยิบยืมภูมิปัญญาของภาคเหนือมาใช้ เป็นการนำสมุนไพรประเภทพืชหัวเช่น ขมิ้น ขิง ข่า ตะไคร้ มาบดสับให้แหลกเตรียมไว้ จากนั้นก็นวดคลึงบริเวณที่จะทำการรักษาเช่น หากท้องอืดก็จะนวดบริเวณท้องโดยใช้น้ำมันร้อนจำพวกน้ำมันไพลในการนวด และนำผ้าชุบน้ำหมาด ๆ มาวางบนท้องเป็นวงกลม แล้วนำสมุนไพรที่เตรียมไว้โรยลงในวง นำผ้าอีกผืนมาปิดคลุมไว้ และจุดไฟด้วยแอลกอฮอล์ (เดิมทีใช้เหล้าขาว บางแห่งอาจใช้การบูร)

“ไม่ต้องกลัวว่าผิวหนังจะไหม้ เพราะความร้อนนั้นจะลอยขึ้นด้ายบน ส่วนด้านล่างที่ลงมาบนผิวหนังนั้นเป็นไอความร้อนแบบกำเดา คือแค่อุ่น ๆ เท่านั้น และมีแพทย์ดูแลอย่างใกล้ชิด ภูมิปัญญานี้ช่วยแก้อาการภูมิแพ้อากาศโดยเพิ่มธาตุไฟ ทำให้ร่างกายอบอุ่นขึ้น ช่วยแก้อาการท้องผูกเรื้อรัง อาการพรรดึกหรือการถ่ายอุจจาระเป็นก้อนแข็งลักษณะคล้ายขี้แพะ วิธีนี้จะช่วยเพิ่มน้ำเข้าไปในลำไส้ ให้เกิดการบีบตัวทำให้ขับถ่ายง่ายขึ้น แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ช่วยให้ลมกองหยาบเดินสะดวกโดยการใช้ธาตุไฟเข้าไปกระตุ้นธาตุลม คนไข้ก็จะสบายตัวมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยแก้อาการปวดกล้ามเนื้อเรื้อรัง คล้าย ๆ กับการประคบสมุนไพร แต่มีประสิทธิภาพมากกว่า เพราะความร้อนจะทำให้สมุนไพรซึมเข้าสู่ผิวหนังได้ดีขึ้น” คุณหมอนักรบชี้แจงข้อดี

 

                   

 

นอกจากการนี้ที่คลินิกแพทย์แผนไทยแห่งนี้ ยังรักษาอาการเจ็บป่วยได้อีกมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาการป่วยเกี่ยวกับกล้ามเนื้อและโครงสร้างกล้ามเนื้อเช่น อาการกล้ามเนื้อแข็งเกร็งจากการทำงาน หรือการออกแรงมากเกินไปจนเกิดการบาดเจ็บ และเลือดไหลเวียนไม่สะดวก การนวดประคบแบบไทยจะช่วยกระตุ้นการเลือดไหลเวียนทำให้กล้ามเนื้อคลายตัว หรือแก้อาการเจ็บคอ ระคายคอ เจ็บคอด้วยสมุนไพรไทย ตลอดจนการดูแลมารดาหลังคลอดหรือที่เรียกกันว่า การอยู่ไฟ นั้นก็เป็นศาสตร์แห่งภูมิปัญญาไทยที่ป้องกันการติดเชื้อ ช่วยขับน้ำคาวปลา ทำให้มดลูกเข้าอู่เร็ว ป้องกันโรคลมผิดเดือน

รวมถึงโครงการอบสมุนไพรขับสารพิษ ที่ รพ.สต. บ้านศาลเจ้าโพรงไม้ ได้จัดทำตู้อบสมุนไพรเคลื่อนที่เพื่อออกตระเวนให้บริการประชาชน ด้วยผลการวิจัยที่รับรองว่าการอบสมุนไพรช่วยลดสารเคมีที่ตกค้างบนผิวหนังได้อย่างเห็นผลถึงเกือบ 90% บรรเทาปัญหาเรื้อรังของเกษตรกรในพื้นที่ที่ใช้สารเคมีในการเพาะปลูกมาเป็นเวลานาน นับว่าเป็นการปรับตัวให้เข้ากับปัจจุบัน และมีความตั้งใจในการบริการชุมชนอย่างแท้จริง

 

คลินิกแพทย์แผนไทย รพ.สต.บ้านศาลเจ้าโพรงไม้

โทร. 034 - 612249
  • Created 22 Jan 2018 | by GREEN GOODs

RELATED CONTENT

COMMENT

© 2015 SCG Packaging PLC. All rights reserved.

Legal & Privacy | Take Down Notice

Top